Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EFTA (VEFTA), dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hiệp định đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và 4 quốc gia thành viên EFTA, đồng thời mở ra cơ hội tăng cường hợp tác và mở rộng thị trường xuất nhập khẩu.
14 năm đàm phán, 21 vòng thương lượng
Quá trình đàm phán FTA Việt Nam – EFTA bắt đầu từ năm 2012, trải qua nhiều giai đoạn và có thời điểm bị gián đoạn. Ngày 2/7/2026, hai bên tuyên bố kết thúc đàm phán, trước khi chính thức ký kết hiệp định vào ngày 18/10/2026.
EFTA hiện gồm 4 quốc gia là Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein. Việc đạt được thỏa thuận sau thời gian dài thương lượng thể hiện nỗ lực của hai bên trong việc xây dựng khuôn khổ hợp tác thương mại toàn diện, phù hợp với lợi ích của các bên.
Hiệp định bao trùm nhiều lĩnh vực kinh tế
VEFTA không chỉ tập trung vào thương mại hàng hóa mà còn bao gồm thương mại dịch vụ, đầu tư, quy tắc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các nội dung về thương mại và phát triển bền vững.
Các cam kết trong hiệp định hướng tới giảm hoặc xóa bỏ thuế quan, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại và tăng cường khả năng tiếp cận thị trường. Đây là cơ sở để doanh nghiệp hai bên mở rộng hợp tác, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng dự đoán trong hoạt động kinh doanh.
Thương mại Việt Nam – EFTA đạt gần 2 tỷ USD mỗi năm
Theo Bộ Công Thương, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước EFTA đạt trung bình gần 2 tỷ USD mỗi năm. Cơ cấu hàng hóa trao đổi giữa hai bên có tính bổ trợ, tạo điều kiện phát triển quan hệ thương mại trên cơ sở thế mạnh và nhu cầu của mỗi thị trường.
Việt Nam xuất khẩu sang EFTA các mặt hàng chủ yếu như thủy sản, giày dép, dệt may, máy móc, thiết bị điện tử và linh kiện. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ các quốc gia này máy móc, thiết bị công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Hợp tác đầu tư cũng đang được mở rộng. Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD, trong khi Na Uy có 62 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 201 triệu USD.
Mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu
Việc ký kết VEFTA được kỳ vọng giúp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, hiệp định có thể tạo thêm điều kiện tiếp cận các thị trường có sức mua cao, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác với các đối tác có thế mạnh về công nghệ và quản trị.
Bên cạnh thương mại, các lĩnh vực như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics và cơ khí chính xác cũng được kỳ vọng có thêm cơ hội thu hút đầu tư từ EFTA. Tuy nhiên, khả năng tận dụng các ưu đãi cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung cam kết, quy tắc xuất xứ và thời điểm hiệp định có hiệu lực.
Việc ký kết VEFTA là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác lâu dài với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.
Nguồn: Báo Công Thương
