Từ tháng 9/2026, Séc tăng mạnh việc kiểm tra các doanh nghiệp sử dụng lao động không khai báo hoặc thuê người làm không đúng giấy tờ. Mỗi tháng, nhóm KOBRA 26 sẽ thực hiện 30 cuộc kiểm tra chung trên toàn quốc. Người lao động nước ngoài cũng là một trong những nhóm cần đặc biệt chú ý.
Hàng nghìn người đã được kiểm tra
KOBRA 26 được Séc thành lập từ tháng 3/2026 để phối hợp kiểm tra tình trạng lao động “chui” và sử dụng nhân công không đúng cách.
Nhóm này có sự tham gia của nhiều cơ quan như Thanh tra Lao động, Cơ quan Thuế, Hải quan, Bảo hiểm xã hội và Cảnh sát Séc. Sau khoảng nửa năm, các cơ quan đã kiểm tra hàng nghìn người và hàng chục doanh nghiệp, qua đó phát hiện hàng chục trường hợp có vấn đề liên quan đến lao động không khai báo, thuế hoặc đăng ký nhân viên.
Từ tháng 9, việc kiểm tra được đẩy mạnh hơn. Theo Bộ Tài chính Séc, mỗi tháng sẽ có 30 cuộc kiểm tra chung, gồm hai cuộc tại mỗi tỉnh và hai cuộc trên phạm vi toàn quốc.
Có công ty hơn 100 nhân viên nhưng người đứng tên đã mất 5 năm
Một trường hợp được cơ quan Séc công bố khá đặc biệt.
Công ty này khai có hơn 100 nhân viên và hoạt động với số tiền hơn 1 triệu Kč mỗi tháng, nhưng người đứng tên điều hành công ty đã qua đời từ 5 năm trước.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng cho rằng công ty này được sử dụng để che giấu người chủ thực sự và né các trách nhiệm khi thuê lao động.
Trong một số cuộc kiểm tra khác, có lao động, đặc biệt là người nước ngoài, tìm cách tránh đoàn kiểm tra hoặc trốn trong khu nhà ở của công nhân.
Những trường hợp nào đang bị để ý?
Một vấn đề thường gặp là công ty trên giấy tờ nói rằng mình nhận làm một công việc cho doanh nghiệp khác, nhưng thực tế chỉ đưa người sang làm.
Người lao động đến một công ty khác làm việc mỗi ngày, nghe quản lý tại đó chỉ đạo và sử dụng máy móc của họ, nhưng trên giấy tờ lại thuộc một đơn vị khác.
Các đoàn kiểm tra cũng phát hiện trường hợp người nước ngoài đã đi làm nhưng chưa được đăng ký đầy đủ, hoặc khi được hỏi lại không thể đưa ra hợp đồng lao động. Có doanh nghiệp chỉ đăng ký nhân viên sau khi đoàn kiểm tra đã tới.
Người Việt đi làm tại Séc nên kiểm tra lại giấy tờ
Với người Việt đang làm việc tại Séc, điều quan trọng là không nên chỉ nghe câu “công ty lo hết rồi” mà bản thân không biết mình đang được đăng ký ra sao.
Người lao động nên biết rõ mình ký hợp đồng với công ty nào, công việc thực tế có đúng với giấy tờ hay không và chủ đã đăng ký mình đầy đủ chưa.
Nếu làm qua công ty môi giới hoặc công ty cung cấp nhân công, bà con nên giữ lại hợp đồng, bảng lương và các giấy tờ liên quan đến công việc.
Ông Aleš Juchelka, Bộ trưởng Lao động và Xã hội Séc, cho biết lao động không khai báo không chỉ gây thất thu cho Nhà nước mà còn khiến người lao động mất những quyền lợi và sự bảo vệ mà một công việc chính thức mang lại.
Từ năm 2027 có thể còn chặt hơn
Chính phủ Séc cũng đang chuẩn bị thêm các biện pháp mạnh hơn. Một đề xuất đang được xử lý có nội dung cho phép, trong một số trường hợp phát hiện lao động không khai báo, tính thời gian vi phạm ngược lại tới 12 tháng và yêu cầu chủ sử dụng lao động trả bổ sung tiền cho người lao động cũng như các khoản thuế, bảo hiểm liên quan.
Đây hiện vẫn là đề xuất đang trong quá trình hoàn thiện, chưa nên hiểu là quy định này đã áp dụng ngay.
Với việc KOBRA 26 tăng số cuộc kiểm tra từ tháng 9, cả người lao động và chủ doanh nghiệp tại Séc nên kiểm tra lại giấy tờ từ sớm thay vì chờ đến khi đoàn kiểm tra xuất hiện.
Nguồn: Bộ Tài chính Cộng hòa Séc
