Sau nhiều năm bị xem nhẹ, ngành đóng tàu của Hy Lạp đang được đưa trở lại vị trí chiến lược. Với sự hỗ trợ của Mỹ và Hàn Quốc, Hy Lạp đang lên kế hoạch hiện đại hóa các xưởng đóng tàu tại Elefsina, gần Athens, và đảo Syros trên biển Aegean. Những dự án này đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cơ khí, công nghệ và nghiên cứu của Cộng hòa Séc.
Châu Âu muốn lấy lại vị thế trong ngành đóng tàu
Từ năm 2000, khi châu Âu từng chiếm khoảng một nửa sản lượng đóng tàu thế giới, thị phần của khu vực này đã giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 5%. Trong khi đó, hơn một nửa số tàu biển trên thế giới hiện được đóng tại Trung Quốc.
Hy Lạp, với sự hợp tác của Mỹ và Hàn Quốc, muốn góp phần thay đổi cán cân này và khôi phục năng lực sản xuất chiến lược của châu Âu trong lĩnh vực tàu thương mại và tàu quân sự. Mục tiêu được đặt ra là trong vòng 10 năm, nâng tổng thị phần của châu Âu và Mỹ trên thị trường đóng tàu thế giới lên khoảng một phần ba.
Elefsina – lựa chọn thay thế cho cảng Piraeus
Một trong những dự án trọng tâm là hiện đại hóa các xưởng đóng tàu của ONEX tại Elefsina và Syros.
Trong khuôn khổ Maritime Action Plan (MAP) của Mỹ, các xưởng đóng tàu Hy Lạp được định hướng tham gia sâu hơn vào hợp tác công nghiệp xuyên Đại Tây Dương. U.S. International Development Finance Corporation (DFC) đã cung cấp khoản vay 125 triệu USD cho quá trình tái cấu trúc Elefsina, nơi được Mỹ xem như một lựa chọn thay thế cho Piraeus – cảng có sự hiện diện đáng kể của Trung Quốc.
Bên cạnh nguồn vốn của Mỹ, ONEX cũng thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với tập đoàn Hàn Quốc Hanwha Ocean, hướng tới hợp tác sản xuất, chuyển giao công nghệ và từng bước chuyển giao know-how cho các xưởng đóng tàu Hy Lạp.
Sự kết hợp giữa nguồn vốn Mỹ – công nghệ Hàn Quốc – cơ sở hạ tầng Hy Lạp được kỳ vọng tạo ra một cơ sở sản xuất thay thế cho các dự án hàng hải tại châu Âu.
Dự án 1,35 tỷ euro và cơ hội cho doanh nghiệp Séc
Hợp tác ba bên Hy Lạp – Mỹ – Hàn Quốc còn được thể hiện qua dự án Trident trị giá 1,35 tỷ euro. Dự án hướng tới kết nối các xưởng đóng tàu Elefsina và Syros thành một tổ hợp sản xuất thống nhất, với tiềm năng tạo ra tới 10.000 việc làm.
Kế hoạch bao gồm mở rộng năng lực sửa chữa và bảo dưỡng tàu, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng cảng và logistics, đưa robot và công nghệ số vào sản xuất, đồng thời xây dựng các cơ sở chuyên biệt phục vụ đóng tàu ngầm và các tàu quốc phòng khác.
Đối với doanh nghiệp Séc, đây có thể là cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực như tự động hóa công nghiệp, hệ thống điều khiển, điện – điện tử, phần mềm công nghiệp, kiểm thử và sản xuất linh kiện như máy bơm, van, máy nén cùng nhiều thiết bị công nghiệp khác.
Không chỉ là cơ hội kinh doanh
Quá trình hiện đại hóa các xưởng đóng tàu cũng đặt ra nhu cầu về hệ thống quản lý kỹ thuật số, sản xuất thông minh, robot hóa, tự động hóa, công nghệ bảo trì dự đoán và an ninh mạng.
Một lĩnh vực khác có tiềm năng là đào tạo nhân lực kỹ thuật. Việc thiếu lao động có trình độ đang là một trong những điểm yếu của ngành công nghiệp Hy Lạp, do đó các chương trình đào tạo và hợp tác giáo dục kỹ thuật có thể trở thành một hướng hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong những sáng kiến được EU hỗ trợ.
Bên cạnh đó là dư địa cho các dự án nghiên cứu chung về giảm phát thải trong vận tải biển, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, hệ thống tự động và vật liệu tiên tiến. Những dự án như vậy cũng có thể tìm kiếm nguồn tài trợ từ các chương trình của EU, trong đó có Horizon Europe.
Posidonia – điểm khởi đầu để tìm đối tác
Đối với các doanh nghiệp cơ khí Séc muốn tiếp cận thị trường Hy Lạp, một trong những bước đi đầu tiên có thể là tìm kiếm đối tác địa phương và theo dõi các gói thầu của ONEX, Skaramangas Shipyards cũng như các doanh nghiệp và cụm liên kết hàng hải của Hy Lạp như Maritime Hellas hay HEMEXPO.
Một điểm kết nối đáng chú ý là Posidonia, hội chợ quốc tế về ngành hàng hải được tổ chức tại Athens và được xem là một trong những sự kiện thương mại hàng hải lớn trên thế giới.
Kỳ triển lãm tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 6/2028 tại Metropolitan Expo, gần sân bay Athens. Đây có thể là một điểm khởi đầu để các doanh nghiệp Séc tìm kiếm đối tác, tiếp cận chuỗi cung ứng và tìm hiểu những cơ hội đang hình thành từ quá trình tái thiết ngành đóng tàu Hy Lạp.
Nguồn: Ekonomická diplomacie ČR
