Từ ngày 27/9/2026, các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi xanh chính thức được áp dụng. Đây là nội dung của Chỉ thị (EU) 2024/825 về trao quyền cho người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi xanh.
Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức, quy định mới đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn đối với các tuyên bố về môi trường, nhãn và chứng nhận bền vững, qua đó hướng tới hạn chế tình trạng “greenwashing” – sử dụng các thông tin môi trường gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Hạn chế các tuyên bố môi trường chung chung
Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc kiểm soát các tuyên bố môi trường chung chung như “thân thiện với môi trường”, “thân thiện với hệ sinh thái”, “xanh”, “bền vững” hoặc các tuyên bố tương tự.
Theo Chỉ thị, một tuyên bố môi trường chung chung phải được giải thích rõ ràng, nổi bật trên cùng phương tiện truyền thông và có cơ sở phù hợp. Các doanh nghiệp cũng không được đưa ra những tuyên bố về hiệu quả môi trường trong tương lai nếu không có cam kết rõ ràng, khách quan, có thể kiểm chứng cùng kế hoạch thực hiện cụ thể.
Đặc biệt, EU cấm các tuyên bố cho rằng sản phẩm có tác động trung hòa, giảm hoặc tích cực đối với khí nhà kính nếu những tuyên bố này dựa trên việc bù trừ phát thải bên ngoài chuỗi giá trị của sản phẩm. Các ví dụ được nêu trong Chỉ thị gồm “climate neutral”, “CO₂ neutral certified”, “carbon positive” và “climate net zero”.
Kiểm soát chặt hơn nhãn và chứng nhận “xanh”
EU cũng tăng cường kiểm soát việc sử dụng các nhãn, logo và chứng nhận về tính bền vững.
Doanh nghiệp không được tự tạo hoặc sử dụng các nhãn khiến người tiêu dùng hiểu rằng sản phẩm đã được chứng nhận về môi trường nếu không dựa trên một hệ thống chứng nhận phù hợp. Theo Chỉ thị, hệ thống chứng nhận phải có các yêu cầu công khai và được xác minh bởi bên thứ ba.
Bên cạnh đó, các thông tin liên quan đến độ bền, khả năng sửa chữa và thời gian sử dụng của sản phẩm cũng được đưa vào phạm vi tăng cường bảo vệ người tiêu dùng.
Hàng xuất khẩu Việt Nam có thể chịu tác động
Những thay đổi này có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa vào thị trường EU, đặc biệt trong các ngành như dệt may, da giày, thực phẩm, cà phê, điện tử, đồ gia dụng, bao bì, gỗ và các sản phẩm tiêu dùng.
Mặc dù trong nhiều trường hợp trách nhiệm pháp lý trực tiếp thuộc về nhà bán lẻ hoặc doanh nghiệp kinh doanh tại EU, yêu cầu về dữ liệu và bằng chứng liên quan đến tính bền vững có thể được chuyển xuống các nhà sản xuất và nhà cung cấp ngoài EU.
Doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động rà soát
Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam rà soát toàn bộ tuyên bố liên quan đến môi trường trên bao bì, nhãn hàng, website, catalogue, quảng cáo và các nền tảng thương mại điện tử; đồng thời xác định rõ cơ sở và tài liệu chứng minh cho từng tuyên bố.
Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra tính hợp lệ của các chứng nhận và nhãn môi trường đang sử dụng, đồng thời trao đổi sớm với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và khách hàng EU về yêu cầu đối với hồ sơ, chứng nhận và dữ liệu cần cung cấp.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất theo đơn hàng hoặc nhãn hàng riêng cho các hệ thống bán lẻ lớn tại Đức, việc thống nhất trước với đối tác về nội dung tuyên bố bền vững và trách nhiệm cung cấp bằng chứng càng trở nên cần thiết.
Việc chuẩn bị sớm có thể giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro liên quan đến khiếu nại, yêu cầu thay đổi bao bì hoặc quảng cáo, cũng như những vấn đề phát sinh trong quan hệ với khách hàng. Đồng thời, khả năng đáp ứng các yêu cầu về thông tin môi trường ngày càng chặt chẽ sẽ là một yếu tố quan trọng khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xanh của EU.
Nguồn: Thông tin Chính phủ
